Zaman zaman karşılaşıyoruz bir kimsenin ölümüyle ondan miras kalan gayrimenkullerin intikalleri sırasında Sulh Hukuk Mahkemesinden veya noterden alınan veraset belgesinde eksik mirasçı ya da fazla mirasçı olabiliyor. Veraset belgesi de aksi ispat edilene kadar geçerli olduğundan intikaller yapılıyor. Peki böyle bir durumda intikal sırasında yapılan yanlışlık daha sonra düzeltilebilecek mi? Bu durum Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün Tapu Sicilinde düzeltmelere ilişkin usul ve esaslar hakkındaki 31.05.2016 tarih ve 2016/2 (1770) nolu genelgesinde açıklanmıştır. Genelgenin 19. Maddesinin
(1) Mirasın reddi, mirastan feragat veya mirastan ıskat sebebiyle mirasçılık sıfatını kaybeden kişi adına elbirliği mülkiyeti olarak yapılan intikal tescilinin düzeltilmesi konusunda, gerçek durumu kanıtlayıcı mirasçılık belgesi ile mirasçılardan birinin istemi üzerine, mirasçılık sıfatını kaybeden kişinin miras payının tescilinin yolsuz olduğu belirtilir.
(2)Mirasçılık sıfatını kaybeden kişiye, dava açıldığına ilişkin belgenin 30 gün içinde tapu müdürlüğüne ibraz edilmemesi halinde kaydın yeni mirasçılık belgesine göre düzeltileceği konusunda tebligat yapılır. Tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde dava açıldığına ilişkin belge ibraz edilmemesi durumunda tapu kaydı yeni mirasçılık belgesine uygun olarak düzeltilir. demekte iken madde metnine 02.06.2023 tarihli ve E-23294678-010.99[020]-8463220 sayılı Makam Oluru ile Ek Paragraf) ile 3., 4. Ve 5. betler eklenmiştir.
3)(02.06.2023 tarihli ve E-23294678-010.99[020]-8463220 sayılı Makam Oluru ile Ek Paragraf) Sulh hukuk mahkemesince çekişmesiz olarak verilmiş mirasçılık belgesi ile elbirliği mülkiyeti olarak yapılan intikal tescilinin düzeltilmesi, mirasçılardan birinin istemi üzerine, tescile dayanak mirasçılık belgesini iptal eden ve Asliye Hukuk Mahkemesince çekişmeli olarak verilen mirasçılık belgesinin ibrazı halinde mümkündür. Türk Medeni Kanunu'nun 1019 uncu maddesi gereğince işlem sonucundan ilgililerine bilgi verilir.
4)(02.06.2023 tarihli ve E-23294678-010.99[020]-8463220 sayılı Makam Oluru ile Ek Paragraf) Noterce verilmiş mirasçılık belgesi ile elbirliği mülkiyeti olarak yapılan intikal tescilinin düzeltilmesi, mirasçılardan birinin istemi üzerine, tescile dayanak mirasçılık belgesine itiraz üzerine Sulh Hukuk Mahkemesince verilen yeni mirasçılık belgesinin ibrazı halinde mümkündür. Bu durumda birinci ve ikinci fıkralardaki usule göre işlem yapılır
.(5)(02.06.2023 tarihli ve E-23294678-010.99[020]-8463220 sayılı Makam Oluru ile Ek Paragraf) Bu maddenin uygulanabilmesi için elbirliği halindeki taşınmazda dava bulunmaması, mülkiyet değişikliği yapılmamış veya taşınmaz üzerinde ayni/şahsi hak tesis edilmemiş olması gerekir.
Şimdi bu maddeleri açıklayalım. Sulh Hukuk Mahkemesinin vermiş olduğu veraset belgesine göre intikal yapıldıktan sonra mirasçılar ile ilgili olarak mirastan feragat, mirasın reddi mirastan ıskat gibi nedenlerle mirasçılık sıfatı yitirilmesi durumunda yeni mirasçılık belgesine göre intikalin düzeltilmesi her hangi bir mirasçının talebiyle önce mirasçılık sıfatının kaybeden kişinin payının yolsuz olduğu belirtilmesi ile başlar sonra o kişiye bu durum ile ilgili olarak 30 gün içerisinde dava açıldığına dair belgeyi Müdürlüğe ibraz etmediği takdirde tapu kaydının yeni mirasçılık belgesine göre düzeltileceği konusunda tebligat yapılır. Herhangi bir dava açılmaması halinde düzeltme işlemi yapılır.
Sulh Hukuk Mahkemesince verilen veraset belgesine göre yapılan intikalde kullanılan veraset belgesinin hatalı olması halinde düzeltme bu veraset belgesinin iptaline gösteren Asliye Hukuk Mahkemesinden alınma kesinleşmiş veraset belgesine göre yapılır. Bu ilam için Sulh Hukuk Mahkemesince verilen veraset belgesinde adı geçen diğer mirasçılarının tamamının davalı gösterilmesi gerekir. Dava çekişmeli yargı işlerinden olduğundan Asliye Hukuk Mahkemesinde açılmalıdır.
Noterce verilmiş veraset belgesinin hatalı olması durumunda intikal değişikliğinin mirasçıların herhangi birinin sulh hukuk mahkemesine itirazı üzerine sulh hukuk mahkemesince verilen yeni mirasçılık belgesine göre yapılır. Unutulmaması gereken durum bu düzeltmenin yapılabilmesi için intikalin elbirliği şekilde yapılmış olması, dava bulunmaması, mülkiyet değişikliği yapılmamış veya taşınmaz üzerinde ayni/şahsi hak tesis edilmemiş olması gerekir. İntikalin hatalı veraset belgesine göre yapılmış ve intikalden sonra mirasçıların tamamının veya bir kısmının yerlerini devretmiş olması durumunda veya taşınmaz üzerine ipotek tesis edilmesi gibi durumlarda bu değişikliğin idari olarak yapılması mümkün değildir. Bu gün bu yazıyı yazmama neden olan soru öyle idi: Ben babamın imam nikahlı eşinden olma evladıyım babam ölünce üvey annem babamın veraset belgesini çıkartım taşınmazının intikalini yaptırıyor intikal sırasında tapu memuru tapu kaydı üzerine eksik mirasçı vardır şerhi işliyor ve tapuda adları geçen üvey annem ve üvey kardeşlerim babamdan kalan taşınmazı satıyorlar. Şimdi ben babamdan bana düşecek olan miras hakkımı almam için ne yapmalıyım.? .Bu olayın artık idarece çözümlenmesi mümkün görünmüyor. Evet ortada hatalı verilmiş bir mirasçılık belgesi var fakat intikalden sonra gayrimenkul el değiştirmiş. Peki bu olay nasıl çözülecektir kişinin ne yapması gerekir. Öncelikle Asliye Hukuk Mahkemesine önceki veraset belgesinin iptali davası açarak babasına ait yeni veraset belgesi alacak sonra bu veraset belgesine dayanarak taşınmazın bulunduğu yer Asliye Hukuk Mahkemesine Tapu iptali ve tescil davası açacak. Alıcı burada benim eksik mirasçıyı bilme imkanım yok ben iyi niyetli olarak parasını verdim diyebilir mi. Hayır diyemez çünkü aldığı taşınmazda ilk malikin intikali sırasında aynı yevmiye ile eksik mirasçı vardır diye beyan atılmış ve satış sırasında alıcı bu beyanın varlığını bilerek yeri satın almış.