top of page
İHTİYADİ TEDBİR



İhtiyadi Tedbir 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 389 ila 399  maddelerinde açıklanmıştır. Kanunun 389 /1 maddesinde açıklanmıştır. Madde metni ‘’ Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.’ ’şeklindedir.
İhtiyati tedbirde asıl olan, ihtiyati tedbire esas olan bir hakkın varlığı ve bir ihtiyati tedbir sebebinin bulunmasıdır.
 İhtiyati tedbir, dava açılmadan önce, esas hakkında görevli ve yetkili olan mahkemeden; dava açıldıktan sonra ise ancak asıl davanın görüldüğü mahkemeden talep edilir. Talep edenin haklarının derhâl korunmasında zorunluluk bulunan hâllerde, hâkim karşı tarafı dinlemeden de tedbire karar verebilir. Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır.  İhtiyati tedbir kararı, geçici nitelikte bir önlem olup, durum ve şartların değişmesi halinde değiştirilebileceğinden buna ilişkin mahkeme kararlarının 6100 sayılı Kanun’un ek 3. maddesine göre temyiz edilme olanağı” bulunmamaktadır.
İhtiyati tedbir şerhinin tasarrufu yasaklayıcı şerhlerden olması nedeniyle bu şerhin bulunduğu taşınmaz üzerinde üçüncü şahıs lehine ayni veya şahsi hak doğurucu herhangi bir işlem yapılmamalıdır. Bu durumun istisnaları;
a-İntikal: Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 303'üncü maddesinin üçüncü fıkrası gereğince
kesin hüküm, tarafların külli halefleri hakkında da geçerli olduğundan ihtiyati tedbir şerhi bulunan taşınmazda intikal işlemi yapılabilir.
b-Satış Vaadi Sözleşmesi :taşınmaz satış vaadi sözleşmesi ön akit niteliğinde olup, taşınmaz satış vaadi sözleşmesinde ifa edilmiş bir edimin olmaması, sadece vaat edilmiş bir edimin söz konusu olması sebebiyle, noter tarafından düzenlenen taşınmaz satış vaadi sözleşmesinde aksine bir hüküm bulunmadıkça taraflardan birinin istemi üzerine sözleşmenin tapu siciline şerh edilmesi mümkündür.
Bu işlemlerin sonucundan ihtiyati tedbir şerhini koyduran mahkemeye bilgi verilir. Kat irtifakı/
kat mülkiyeti tesisi/terkini, cins değişikliği, ayırma, birleştirme ve benzeri işlemler tedbirin etkisini ortadan kaldırabilecek nitelikte işlemler olduğundan tedbir kararı veren mahkemenin izni ile gerçekleştirilebilecektir.

 İhtiyati tedbir şerhi bulunan taşınmazdaki cebri satış taleplerinin tescili için icra müdürlükleri
tarafından gönderilen tescil müzekkeresi ekinde yer alan ihtiyati tedbir şerhini koyduran mahkemenin yazısından cebri satışa muvafakat ettiği açıkça belirtilmiş ise cebri satış suretiyle tescilin yapılması, tescil müzekkeresi ekinde satışa hazırlık aşamasında icra müdürlükleri tarafından ihtiyati tedbiri koyan mahkeme ile yapılan yazışmaların ve tedbirin satışa engel olmadığına ilişkin yazı örneklerinin gönderilmemesi durumunda ihtiyati tedbir şerhini koyduran mahkemeden cebri satış tesciline muvafakat edildiğine ilişkin yazının aranılması gerekir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu kapsamında ihtiyati tedbir şerhi kalkmış veya
kaldırılmış ise şerhi koyduran mahkeme tarafından bu durumun yazı ile bildirilmesi halinde ihtiyati tedbir şerhi tapu sicilinden terkin edilir.
İhtiyati tedbir kararlarının etkisi mahkeme kararında aksi belirtilmediği takdirde nihai kararın
kesinleşmesine kadar devam eder. Ancak mahkeme tedbirin nihai karar ile birlikte  kaldırılmasına da karar verebilir. Bu durumda şerhin terkini için nihai karar ile birlikte mahkemenin yazısı aranır.
Mahkeme tarafından ihtiyati tedbirin kaldırıldığının tapu müdürlüğüne bildirilmesi esnasında veya 2004  sayılı Kanununun 28 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca yapılan bildirimlerde ara kararın, hüküm özetinin, kesinleşmiş ya da kesinleşmemiş mahkeme kararının gönderilmemesi durumunda hak kaybına sebebiyet verilmemesi, kamu otoritesine olan güvenin sarsılmaması ve mahkeme kararlarının sonuçsuz bırakılmaması amacıyla ilgili mahkeme ile yazışma yapılarak ara karar, hüküm özeti, kesinleşmiş ya da kesinleşmemiş mahkeme kararının temin edilmesi gerekir. Hakkında kesinleşmemiş mahkeme kararı bulunan taşınmazdaki ihtiyati tedbir şerhinin terkininin bildirilmesi durumunda; taşınmaz üzerinde İİK 28/1 şerhi bulunmaması ve mahkemece de bu yönde bir talepte bulunulmamış olması halinde mahkeme ile  yazışma yapılarak mahkeme kararının sonuçsuz bırakılmaması için taşınmaza İİK 28/1 madde kapsamında şerh verilip verilmeyeceği hususunun soru konusu edilmesi ve alınacak cevaba göre işlemlere yön verilmemelidir.

bottom of page