EŞLER ARASINDAKİ MAL REJİMİNİN ÖLÜM HALİNDE UYGULANMASI:
Eşler arasındaki mal rejimine ilişkin hükümler TMK 202 ve devamı maddelerinde açıklanmıştır.Peki nedir mal rejimi; Mal rejimi, evlilik esnasında edinilen mal varlıklarını eşlerin yönetme, yararlanma, bu malların üzerindeki tüm tasarruf haklarının ve mal rejiminin sona ermesi halinde tasfiyesindeki paylaşım hak ve usullerinin Medeni Kanunda tanımlı şekilde düzenlendiği kurallar/yöntem bütününe verilen addır. Türk Medeni Kanunu'nda dört tür mal rejimi düzenlenmiştir: edinilmiş mallara katılma, mal ayrılığı, paylaşmalı mal ayrılığı ve mal ortaklığı rejimi. Mal rejimi, eşlerden birinin ölümü veya başka bir mal rejiminin kabulüyle sona erer. Mahkemece evliliğin iptal veya boşanma sebebiyle sona erdirilmesine veya mal ayrılığına geçilmesine karar verilmesi hâllerinde, mal rejimi dava tarihinden geçerli olmak üzere sona erer. Eğer bir kişi evlenmeden önce bir gayrimenkul satın aldıysa, bu gayrimenkul kişisel mal olarak kabul edilir ve evlilik sonrasında da sahibine aittir. Yine evliyken miras kalan veya karşılıksız olarak edinilen gayrimenkulde kişisel maldır. Yine evli iken fakat medeni kanunun yürürlük tarihinden önce edinilen mallarda kişisel mal sayılır. Şimdi konumuzu bir örnekle açıklayalım. Mehmet Bey ve Ayşe Hanım 1997 yılında evlenmişler ve 2003 yılında Mehmet Bey adına tapuya tescil edilen bir ev almışlardır. Mehmet Bey ve Ayşe Hanımın evlatları yoktur. Mehmet Bey 2024 yılında geçirdiği kalp rahatsızlığı nedeniyle vefat etmiştir. Mehmet Bey geriye mirasçı olarak eşi ve ana baba bir kardeşi Kezban hanımı mirasçı bırakmıştır. Miras Hukukuna göre 1. Derece mirasçısı olmadığından mirasının yarısı eşine yarısıda ana baba bir kardeşi Kezban Hanıma kalacaktır. Peki medeni kanun gereğince medeni kanunun kabulünden sonra evlilik birliği içerisinde alınan gayrimenkuller ortak olduğundan Ayşe Hanım dava yoluyla 1/2 hisseyi kendi adına tescilinden sonra eşinin hissesi olan 1/2 hissenin yarısı olan 1/4 alabilir mi. Bu konu geçenlerde grupta konu olmuştu. Tam böyle değil de çocukları olmayan bir arkadaşımız eşinin yeğenlerinin eşimden kalan evin yarısını istediklerini yazmıştı. Konuyu birkaç avukat arkadaşa sordum bazıları evlilik birliği içerisinde alınan malların boşanmada yarı yarı yarıya olabileceğini ölüm halinde miras hukukunun geçerli olacağını söylediler. Oturdum medeni kanun maddelerini yeniden okudum Yargıtay kararlarına ve bazı hocaların medeni kanun yorumlarını okuduum. Gördüm ki kanunda bu durumun boşanmada geçerli olduğu konusunda bir anlatım yok. Bu dava ne zaman açılabilir. TMK’nın 178. Maddesinde ‘Evliliğin boşanma sebebiyle sona ermesinden doğan dava hakları boşanmanın kesinleşme tarihi üzerinden bir yıl geçmekle zaman aşımına uğrar’’ demektedir. Peki ölüm halinde de aynı süre var mıdır. Maddede sadece boşanma diyor. Ölümden söz edilmiyor. Tmk’nın 225/1 fıkrasında Mal rejimi, eşlerden birinin ölümü veya başka bir mal rejiminin kabulüyle sona erer demektedir. O zaman bu tür olaylarda Borçlar Kanununun 178. Maddesinde ön görülen 10 yıllık zaman aşımı süresi uygulanır.